Fragmenty książki J. Lidera pt. "Pogadanki o dialektyce i materialiźmie"   (...)Materializm dialektyczny jest to światopogląd partii marksistowsko-leninowskiej. Nazywa się ono materializmem dialektycznym, dlatego że jego podejście do zjawisk przyrody, jego metoda badania zjawisk przyrody, jego metoda poznawania tych zjawisk jest dialektyczna, a objaśnienie przezeń zjawisk przyrody, jego pojmowanie zjawisk przyrody jak sama nazwa wskazuje, jego teoria jest materialistyczna. (...)   (...) Dialektyka - orężem proletariatu , metafizyka - burżuazji. Widzimy więc , jak stosowanie metody dialektycznej pomagało proletariatowi w słusznej analizie konkretnej sytuacji historycznej, w przewidywaniu rozwoju wydarzeń i w przeprowadzaniu zwycięskich bitew klasowych. Wychodzi tu jaskrawo na jaw klasowość filozofii, która jest narzędziem w walce określonej klasy społecznej*) Dialektyka marksistowska służy postępowej klasie społeczeństwa walczącej o postęp całej ludzkości. Natomiast poglądy metafizyczne o niezmienności przyrody i bezruchu, w jakim ona się znajduje , poglądy o przyrodzie jako nagromadzeniu niezwiązanych ze sobą i niezależnych od siebie zjawisk, są dziś bardzo chętnie używane przez ideologów burżuazji. Ideologowie burżuazji starają się udowodnić, że nie ma w przyrodzie ( i w społeczeństwie ) ścisłej współzależności między zjawiskami, że społeczeństwo nie rozwija się, bądź też, że jego rozwój zależny jest od przypadków, że nie ma żelaznych praw , rządzących rozwojem społeczeństwa. *) W trzeciej części będziemy badali zagadnienia klasowości ideologii. (...) (...) Oczewista, że burżuazja korzysta chętnie również z wszelkich innych teorii, które w ogóle negują rozwój, bądź też stwarzają jakieś urojone cykle rozwojowe. (...) (...) Można by wymienić jeszcze wiele teorii, które mają uzasadnić, że albo w społeczeństwie w ogóle nie ma rozwoju, albo też, że nie ma w nim zmian rewolucyjnych. Wszystkie te teorie zmierzały do tego by powstrzymać pracującą klasę robotniczą od zdecydowanych, rewolucyjnych wystąpień, od obalenia siłą wrogiego ustroju kapitalistycznego.  Klasa robotnicza wyciągnęła natomiast wnioski z praw dialektyki głoszących, że rozwój może dokonać się tylko wówczas, gdy nagromadzenie zmian ilościowych doprowadzi rewolucyjnej zmiany jakościowej. Wie ona , że trzeba wnikliwie analizować rozwój wypadków, trzeba orientować się, kiedy nagromadzenie zmian ilościowych stworzy warunki do rewolucyjnej zmiany w historii społeczeństwa. Klasa robotniczo-chłopska nauczyła się trafnie wybierać moment zdecydowanego działania, moment dla dokonania rewolucyjnej zmiany. Świadczą o tym wielkie zwycięstwa klasy robotniczej w szeregu państw świata, i zwycięstwo Rewolucji Październikowej, i osiągnięcia w budownictwie państwa socjalistycznego, i zwycięstwo nad faszyzmem w drugiej wojnie światowej, i powstanie państw demokracji ludowej, i zwycięstwa Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej, i tysiące innych zwycięstw, tysiące innych bitew, jakie staczała klasa robotnicza, wpływając w sposób rewolucyjny na rozwój społeczeństwa. Ażeby móc wpłynąć na rozwój rzeczywistości trzeba być rewolucjonistą. Takie wnioski wyciągamy z dialektyki marksistowskiej, z jej trzeciej cechy, nakazującej rozpatrywanie procesu rozwoju, jako jedności zmian ilościowych i jakościowych, jako procesu, w którym nieznaczne zmiany ilościowe prowadzą do rewolucyjnych zmian jakościowych. (...) (...) Rola świadomej działalności w społeczeństwie socjalistycznym: Rola idei i świadomości społecznej znacznie się zwiększa w okresie budowy socjalizmu i w ustroju socjalistycznym. W ustroju kapitalistycznym opanuje bowiem anarchia i chaos w stosunkach produkcyjnych ( i w całej nadbudowie ideologicznej ), masy ludowe nie mogą świadomie wpływać na ekonomiczny i kulturalny rozwój społeczeństwa. Ludzie pracy nie kształtują świadomie życia społeczeństwa, nie rozwijają go harmonijnie, ich energia życiowa koncentruje się w walce o obalenie istniejącego ustroju. Ustrój kapitalistyczny  - szczególnie w okresie imperializmu - hamuje postęp, hamuje świadomą myśl człowieka pracy, hamuje realizacje idei postępowych (...) (...) W społeczeństwie klasa wyzyskiwaczy nie chce dobrowolnie ustąpić i oddać władzy, chociaż panowanie jej hamuje rozwój i chociaż skazana jest ona na zagładę. Dopiero w walce, która jest niezbędnym warunkiem rozwoju, klasa wyzyskiwanych może dokonać zmiany ustroju. Rozwój nastąpić może tylko poprzez walkę przeciwieństw. (...) (...) Rozpaczmy na przykład koncepcję nowej Polski, którą wysunęła Polska Partia Robotnicza podczas okupacji. Słuszność tej koncepcji, koncepcji  sojuszu ze Związkiem Radzieckim, przesunięcia granic na zachód i przebudowy struktury gospodarczo-społecznej, z początku nie była dla większości narodu oczywista i zrozumiała. Koncepcję nowej Polski podjęły jedynie najbardziej postępowe, przodujące elementy mas pracujących. Koncepcja ta była postępowa, dlatego, że dawała Polsce olbrzymie możliwości rozwojowe, opierała się na tych warstwach społecznych, które rozwijały się, potężniały i miały w przyszłości stać się gospodarzami kraju - na masach pracujących . Polska Partia Robotnicza nie brała za podstawę swej koncepcji nie aktualny układ sił, lecz przewidywany rozwój wypadków. Przewidziała ona, że w miarę rozwoju wypadków wojennych, w miarę nasilenia walki narodowo-wyzwoleńczej, w miarę zwycięstw Armii Radzieckiej, będą się wyzwalały olbrzymie siły twórcze, tkwiące w masach ludowych; masy ludowe połączą walkę narodowo-wyzwoleńczą z walką o wyzwolenie społeczne i zbudują nową Polskę - Polskę Ludową, opartą o przyjaźń ze Związkiem Radzieckim. Polska Partia Robotnicza wysunęła taką właśnie nową, słuszną koncepcję rozwoju i rozpoczęła walkę o jej urzeczywistnienie. Walkę tę masy pracujące wygrały. Postępowe, demokratyczne siły narodu odniosły zwycięstwo nad starymi, gnijącymi, reakcyjnymi klasami. (...) (...) Nauka marksizmu o roli idei i świadomości społecznej - wezwaniem do działania: Tezy marksizmu o wielkiej roli idei i świadomości społecznej mają podobnie jak i cały marksizm niezwykle ważny sens praktyczny. Są one bowiem wezwaniem do działania - działania świadomego, opartego na znajomości historii, na naukowej analizie rzeczywistości. Nie fantazja ani przypadkowe posunięcia, lecz świadoma walka mas ludowych, uzbrojona w opartą na marksiźmie-leniniźmie świadomość klasową - oto niezbędny czynnik rozwoju, niezbędny warunek obalenia ustroju kapitalistycznego, niezbędny warunek budowy socjalizmu. Marksizm-leninizm nie tylko wzywa do tej walki, lecz również - i przede wszystkim - daje wytyczenie, mobilizuje i organizuje wszystkie siły mas ludowych z klasą robotniczą na czele. Historyczna rola marksizmu-leninizmu jest najlepszym dowodem olbrzymiego, znaczenia postępowych idei w rozwoju społecznym.  (...). (...) Cel lansowania teorii, wyolbrzymiających rolę tego czy innego czynnika, w gruncie rzeczy nie mających istotnego wpływu na rozwój bytu materialnego społeczeństwa, jest najzupełniej jasny. (...) (...) Jeśli robotnicy będą czekać z założonymi rękoma, aż ustrój kapitalistyczny  minie sam przez się, automatycznie - to się nigdy tego nie doczekają. (...) (...) Mamy w kraju z jednej strony - ideologię postępową, ideologię mas pracujących z klasą robotniczą na czele, ideologię marksizmu-leninizmu, z drugiej zaś - wsteczną ideologię klas wywłaszczonych: obszarników i wielkich kapitalistów, oraz kapitalistów wiejskich i miejskich i współdziałającej z nimi znacznej części kleru, który to kler wykorzystując ambonę, prasę katolicką, katedry uniwersyteckie, książkę i propagandę ustną - walczy namiętnie z materializmem, oczernia go i fałszywie oświetla, wypacza jego treść i ducha. (...)       Powrót, do góry strony